Drie termen, drie verschillende problemen — en in vrijwel elk artikel worden ze door elkaar gebruikt. Wie zijn pensioengat wil berekenen, moet eerst weten welk van de drie hij eigenlijk heeft.
Pensioengat, AOW-gat en pensioentekort klinken als synoniemen, maar het zijn drie verschillende dingen. Wie het verkeerde probleem berekent, dicht ook het verkeerde gat.
De drie begrippen uit elkaar gehaald
| Term | Wat het is |
|---|---|
| Pensioengat | Het concrete, persoonlijke verschil tussen je gewenste inkomen na pensionering en wat je daadwerkelijk opbouwt |
| AOW-gat | (1) Korting op je AOW door jaren niet-verzekerde tijd, of (2) de periode tussen eerder stoppen en je AOW-leeftijd |
| Pensioentekort | De statistische, landelijke term voor groepen (zoals zzp'ers) die structureel te weinig opbouwen — de "witte vlek" |
Voor je eigen situatie is vooral het pensioengat relevant: dat is het bedrag waarmee jij persoonlijk tekortkomt, en dat is precies wat je met jaarruimte en reserveringsruimte kunt dichten.
Je pensioengat berekenen: drie stappen
Een volledige berekening vraagt maatwerk, maar de basis is te vatten in drie stappen.
- Bepaal je gewenste netto-inkomen na pensionering. Een gangbare vuistregel is 70% van je huidige netto-inkomen, maar dit hangt sterk af van je woonsituatie en of de hypotheek dan is afgelost.
- Tel op wat je al hebt: je AOW (in 2026 en 2027 vanaf 67 jaar) en je opgebouwde pensioen via werkgevers, zichtbaar op mijnpensioenoverzicht.nl.
- Het verschil tussen stap 1 en stap 2 is je pensioengat. Je jaarruimte en reserveringsruimte laten zien hoeveel je daarvan dit jaar fiscaal voordelig kunt dichten met een lijfrente.
Zzp'ers: vaak het grootste gat, maar ook de meeste ruimte
Zonder werkgeverspensioen bouwen zzp'ers doorgaans het grootste pensioengat op — maar hebben ze tegelijk de hoogste jaarruimte, omdat er geen factor A is die de ruimte verkleint. Sinds de FOR per 1 januari 2023 is afgeschaft (Belastingplan 2023) en het jaarruimtepercentage naar 30% ging, is lijfrente het voor de hand liggende instrument om dit gat te dichten.
AOW-gat: twee situaties, één term
Woonde of werkte je een periode niet in Nederland? Dan kan je AOW-opbouw lager uitvallen — voor elk niet-verzekerd jaar bouw je 2% minder AOW op. Daarnaast wordt "AOW-gat" ook gebruikt voor de periode tussen eerder stoppen met werken en het bereiken van je AOW-leeftijd, waarin je nog geen AOW-uitkering ontvangt maar wel al inkomen nodig hebt. Voor die tweede situatie is een lijfrente met een vervroegde ingangsdatum vaak de oplossing — mits je daar bij het afsluiten al rekening mee hebt gehouden.
De AOW-leeftijd zelf ligt in 2026 en 2027 op 67 jaar en stijgt in 2028 naar 67 jaar en 3 maanden, gekoppeld aan de levensverwachting.
Van gat naar plan
Zodra je weet welk van de drie gaten jij hebt, is de vervolgstap simpel: hoeveel jaarruimte heb je, en past dat bij het bedrag dat je moet dichten? De scan combineert dit met je Box 3-positie, zodat je in één keer ziet wat verstandig is.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een pensioengat en een pensioentekort?
Een pensioengat is het concrete verschil tussen het pensioen dat je opbouwt en het inkomen dat je nodig hebt. Een pensioentekort is de bredere, statistische term voor groepen die structureel te weinig pensioen opbouwen, zoals zzp'ers en flexwerkers.
Wat is een AOW-gat?
De term heeft twee betekenissen: (1) een korting op je AOW omdat je jaren niet verzekerd was, bijvoorbeeld door in het buitenland te wonen, en (2) de periode tussen eerder stoppen met werken en het bereiken van je AOW-leeftijd, waarin je nog geen AOW ontvangt.
Hoe bereken ik mijn pensioengat?
Bepaal je gewenste netto-inkomen na pensionering (vaak 70% van je huidige inkomen als vuistregel), tel je AOW en opgebouwd pensioen op, en het verschil is je pensioengat. Je jaarruimte laat zien hoeveel je daarvan dit jaar fiscaal voordelig kunt dichten.
Wat is de AOW-leeftijd in 2026?
In 2026 en 2027 is de AOW-leeftijd 67 jaar. Vanaf 2028 stijgt deze naar 67 jaar en 3 maanden.